Kunststof composieten zijn al jaren een favoriete materiaalkeuze voor civiele werken. Het relatief lage gewicht, de hoge duurzaamheid, de lage onderhoudskosten en de vrijheid bij fabricage van het materiaal (instelbaarheid van eigenschappen) zijn belangrijke pluspunten. Het effect mag er zijn. Denk maar aan de talloze bruggen, waterkeringen, overkappingen, lichtmasten, buitenzwembaden en portalen.

Nu het conserveren en het onderhoud van grote constructies aan stringente (milieu)wetgeving is onderworpen, winnen draagconstructies uit composieten meer en meer terrein op traditionele materialen. Zelfs als er in eerste instantie sprake is van een hogere aanschafprijs. Met een composieten draagconstructie wordt namelijk fors bespaard op onderhoud, zoals schoonspuiten en verven. Dat spaart – gemeten over de gehele levensduur – uiteindelijk het milieu én de portemonnee. Niet alleen grote (draag)constructies kunnen uit composiet worden gemaakt. Ook voor kleinere producten in de openbare ruimte wordt dit materiaal verkozen, zoals voor de nieuwe TPG-brievenbus. Vanwege de publieke functie moest het bestand zijn tegen vandalisme, een moderne uitstraling krijgen en bovenal gebruiksvriendelijk zijn.

Composiet combineert:

• hoge specifieke sterkte en draagkracht
• relatief laag soortelijk gewicht
• grote ontwerpvrijheid, veel productvormen mogelijk
• schokabsorberend
• weer- en waterbestendig (neemt weinig vocht op)
• UV-bestendig
• onderhoudsarm
• corrosievrij, materiaal corrodeert bijna niet
• lange levensduur

Voorbeeld Kei van een busstation

Het vijftig meter lange busstation Zuidtangent Hoofddorp is het grootste gebouw in Nederland dat volledig uit kunststof is opgetrokken. De constructie bestaat uit 6 mm glasvezelversterkte polyester. Het polyesterlaminaat is naadloos aangebracht op een massieve kern van in vorm gefreesde polystyreenschuimblokken. Bij het ontwerp is er vanuit gegaan dat het polyester gezien mag worden; de niet ingekleurde huid toont de natuurlijke grilligheid van het materiaal. De composietconstructie is zelfdragend, weerbestendig en vlamdovend. Bovendien is het busstation bestand tegen vandalen. Het resultaat in de vorm van een reusachtige zwerfkei, is architectonisch opzienbarend.

Lang leven

Producten uit composietmateriaal gaan lang mee: vijftig jaar of langer. In dat lange leven hebbencomposietproducten nauwelijks (technisch) onderhoud nodig. Er zijn bovendien geen oppervlaktebehandelingen nodig, wat vaak wel vereist is bij andere materialen. Mocht een composietconstructie in de loop der jaren een beschadiging oplopen, dan is dat doorgaans goed te repareren.

Draagkrachtige bruggen

In de Californische woestijn worden composietbruggen onderworpen aan extreme temperaturen, hoge concentraties zout en aardschokken. In Den Dungen (Noord-Brabant) rijdt er – als eerste in Nederland – zwaar verkeer over heen. Om historische bruggen geschikt te maken voor zwaarder verkeer, zijn brugdekken van composiet zeer in zwang. Civieltechnici kijken al jaren met interesse naar composiet, omdat het materiaal zo onderhoudsarm is en licht van gewicht. Voetgangers die met de veerboot naar Terschelling reizen, lopen in Harlingen over een composietbrug die in een uur werd geplaatst!

Nuttig na gebruik

Composietproducten zijn sterk in preventie: Er is weinig materiaal nodig, ze hebben een uiterst laag gewicht en zijn onderhoudsvrij. Als composietproducten uiteindelijk in de afvalfase komen, is het materiaal inzetbaar als energiebron bij verbranding. Het composietmateriaal kan ook worden geshredderd en als vulstof worden hergebruikt.

Licht en toch solide

Veel producten van kunststof composieten zijn een milieuvriendelijk alternatief in vergelijking met producten van andere materialen. Dit komt doordat composieten zeer sterk zijn en een gering soortelijk gewicht hebben. Hierdoor is weinig materiaal nodig om toch een solide product te maken. De (draag)constructies zijn licht, zodat ook funderingen lichter kunnen worden uitgevoerd. Voordeel hiervan is dat de onderliggende constructie minder wordt belast en dat de montage op zeer efficiënte wijze uitgevoerd kan worden. Dat betekent dus besparing op materiaal (2x), transport en tijd.

Veiligheid op de weg

Langs de A30 bij Barneveld zijn in 2004 de eerste lichtmasten van composietmateriaal geplaatst. Deze lichtmasten zijn het resultaat van een Europees project met als doelstelling: "veilige en ecologisch verantwoorde vangrails en lichtmasten te maken door middel van een nieuw design en geavanceerde kunststofmaterialen". Met de introductie van de nieuwe lichtmast is de weg geopend voor een nieuwe generatie lantaarnpalen die veel ‘crashveiliger’ is. Het spreekt voor zich dat ze voldoen aan de hoge Europese normen. De composiet-lichtmasten zorgen niet alleen voor een betere verkeersveiligheid, ze zijn ook gemakkelijk te plaatsen vanwege hun lichte gewicht en kennen lage onderhoudskosten. Deze voordelen gelden niet alleen voor lichtmasten, maar zijn onverminderd van toepassing op alle andere constructies van composieten.

Download de VKCN Factsheets over composieten.